Gezond op reis en gezond weer terug

Onafhankelijk van hoe lang je op reis gaat en waar naartoe is het altijd verstandig om ruim voor je vertrekt na te vragen of er bepaalde maatregelen zijn die je kunt of misschien zelfs moet nemen. Een goed startpunt is tegenwoordig het internet waar je op de websites van de GGD en het Landelijk Coordinatiecentrum Reizigersadvisering, kortweg LCR, al heel veel informatie kunt vinden. Daarnaast is het aan te raden om bij een erkende instantie een consult aan te vragen om in detail de reisplannen door te spreken.  Je krijgt dan ook adviezen met betrekking tot hygiëne, en hoe je zelf de risico’s kunt verminderen.

Hoewel we de afgelopen jaren al een flink aantal reizen gemaakt hebben en dan ook de nodige injecties gehaald hebben, hebben we toch een afspraak gemaakt bij Travelvax in Roosendaal. Toevallig is deze arts ook onze huisarts. We wisten al dat we een herhaling moesten hebben voor onze vaccinatie tegen buiktyphus, maar wilden toch nog even bekijken of er nog andere vaccinaties wellicht herhaald moesten worden of eventueel nog nieuwe vaccinaties nodig zouden zijn. En dat bleek inderdaad het geval te zijn, er werd ons geadviseerd om ons te laten enten tegen Hepatitis B en Rabiës (of wel hondsdolheid). Overigens is het altijd een advies wat gegeven wordt, je bent nooit verplicht om je te laten enten.

vaccinatiesWaar je je voor moet laten enten is afhankelijk van waar je naartoe gaat, hoe lang je weggaat en wat je daar gaat doen. Omdat wij langer dan 3 maanden weggaan en gezien onze bestemmingen hebben wij de volgende vaccinaties nodig, en gelukkig hadden we de meeste al in de afgelopen jaren gehaald aders was het een behoorlijke kostenpost geworden (dat is het overigens toch wel geworden, de rabiës-entingen kosten €70,– per stuk en we hebben er ieder 3 nodig..). De beschermingduur van de entingen varieert van ca. 2 jaar tot zo’n 25 jaar. Als je het dus ook per jaar uitrekent valt het wel mee en is altijd goedkoper dan langdurig ziek worden, of erger.

Wij hebben als we op reis gaan vaccinaties die ons beschermen tegen:

  • Buiktyphus; dit is een bacteriële infectie die wordt veroorzaakt door eten of drinken van voedsel of water dat besmet is met de Salmonella bacterie. Buiktyfus kan ook worden veroorzaakt door het eten van onvoldoende gaar vlees, kip of eieren of door het drinken van ongekookte melk.
  • Hepatitis A; besmettelijke geelzucht) is een ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus. Dit virus wordt overgedragen door met ontlasting besmet voedsel en drinkwater.
  • Hepatitis B; dit is een ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte wordt overgedragen bij seksueel contact, bij bloed-bloedcontact en bij niet-steriele medische ingrepen (bijvoorbeeld bij de tandarts), bij het zetten van tatoeages en piercings of bij het scheren met een gebruikt mesje (bijvoorbeeld bij de kapper).
  • Gele koorts; is een ernstige virusziekte die door muggen wordt overgedragen.
  • Rabies; is een zeldzame virusinfectie van de hersenen. Het virus wordt verspreid via speeksel van besmette zoogdieren. Alle zoogdieren, dus niet alleen honden, kunnen aan rabiës lijden en de ziekte op andere dieren én op mensen overbrengen. Veel toeristen blijken te worden gebeten of gekrabt door apen. Vleermuizen zijn ook zoogdieren en berucht om het risico van rabiësoverdracht. Pa daarom altijd op niet te dicht bij deze dieren in de buurt te komen. In principe is rabies altijd dodelijk!
  • Difterie; een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een de bacterie Corynebacterium diphtheriae. De ziekte wordt via hoesten van mens op mens overgebracht.
  • Tetanus; wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium tetani die in aarde en straatvuil voorkomt.
  • Polio; (kinderverlamming) wordt veroorzaakt door besmetting met het poliovirus. Het virus wordt overgedragen van mens op mens via de ontlasting of door met ontlasting besmet voedsel en/of drinkwater.

Daarnaast is het natuurlijk altijd goed oppassen met wat je eet zeker als je in niet-westerse landen zoals Afrika, Azië en Zuid Amerika komt. Het is niet verstandig om daar bijvoorbeeld water uit de kraan te drinken, maar denk er ook aan dat ijsklontjes in je frisdrank ook gemaakt worden van datzelfde kraanwater en dat sla of andere groentes die je rauw eet ook met datzelfde kraanwater gespoeld worden. Hetzelfde geldt voor ijs. Zeker bij de “tentjes langs de weg” is het uitkijken geblazen, een flinke diarree heb je zo te pakken. Drink daarom altijd water uit flessen, controleer overigens ook altijd of deze goed afgesloten zijn, het komt voor dat flessen gewoon uit de kraan gevuld worden en zo weer verkocht. Met name Egypte en Turkije staan hier om bekend. Door voedsel en drinkwater overgebrachte ziekten, zoals reizigersdiarree, hepatitis A, buiktyfus, cholera, dysenterie, polio en paratyfus, in belangrijke mate voorkomen met een goede hygiëne en door goed uit te kijken. Schil ook altijd zelf je fruit om nog maar eens wat te noemen.

Ook een goede bescherming tegen muggen is belangrijk. DEET mag op een wereldreis absoluut niet ontbreken. Bescherming tegen muggen moet in wezen ook 24 uur per dag doorgaan. In Nederland zijn we gewend dat we vooral ’s nachts door muggen lastig gevallen worden, wanneer je in Afrika bent zijn er meerdere soorten die het op je bloed hebben voorzien. Overdag zijn het de muggen die Dengue (een virusziekte die meestal onschuldig verloopt met koorts, huiduitslag en hoofdpijn. Deze mug komt voor in tropische gebieden) en Japanse encefalitis (is een vorm van hersenvliesontsteking die wordt veroorzaakt door een virus. Het virus wordt overgedragen door muggen. Reizigers raken zeer zelden besmet. Deze ziekte komt vooral voor in Zuidoost Azië). ’s Nachts zijn het de muggen die Malaria (een infectieziekte die wordt veroorzaakt door malariaparasieten die bij een muggenbeet het lichaam binnendringen. De parasieten vermenigvuldigen zich eerst in de lever en daarna in de rode bloedcellen. Als je na een verblijf in een malariagebied ziek wordt, altijd “eisen” dat er getest wordt op Malaria. Nederlandse artsen hebben over het algemeen te weinig ervaring met deze ziekte om dit te onderkennen. Malaria is nog steeds een potentieel dodelijke ziekte!) en Gele koorts (is een ernstige virusziekte die door muggen wordt overgedragen. Ook als er geen verplichting is wordt vaccinatie aanbevolen bij reizen naar een aantal Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen (waaronder Suriname).Alleen erkende vaccinatiebureaus mogen het gelekoortsvaccin toedienen.) overbrengen. Als laatste wordt ook nog het West-Nilevirus door muggen overgebracht. Dit virus veroorzaakt bij de meeste mensen milde symptomen van koorts, hoofdpijn, spierpijn, huiduitslag en vergrote lymfeklieren. Bij minder dan een procent ontwikkelt zich een ernstige vorm van hersen(vlies)ontsteking. Bij minder dan een op de duizend patiënten verloopt de ziekte dodelijk.

Ook nemen we altijd een kleine “reisapotheek” mee waarin pijnstillers zitten, pleisters, gewone en voor blaren. Verder een pincet, tekentang, sluitspelden en wat verbandjes. Als aanvulling hebben we ook een setje met steriele medische hulpmiddelen zoals naalden, spuiten en bloedlancetten gekocht.

Al met al een heel verhaal en voor een ander misschien een reden om nooit op reis te gaan. En als je het zo achter elkaar leest lijkt het nogal wat, maar voor ons is dit als het ware opgebouwd over de afgelopen jaren en valt het in de praktijk allemaal wel mee.