Te Puia

Zondag 21 februari 2010 – Voor we Rotorua definitief achter ons gaan laten, brengen we vandaag nog een bezoek aan Te Puia. We hadden al de tip gekregen om in ieder geval een rondleiding met een gids te doen omdat het anders waarschijnlijk tegen zou vallen. Het is sowieso altijd wel leuk om een rondleiding met een gids te doen, je krijgt dan over het algemeen toch wat meer informatie dan op eventuele borden staat en je kunt vragen stellen.

Te Puia laat zien wat de betekenis is van het gebied voor de Maori, hun geschiedenis en de connectie die zij hebben met de geothermische activiteit. Ook zijn er op het terrein een tweetal scholen waar men een opleiding kan krijgen in houtsnijkunst en weven op de traditionele manier. Alle houtsnijwerk op het terrein is dan ook gemaakt door leerlingen van de school of een van de “meesters”. Overigens waren er een paar van de houtsnijders aanwezig en kun je dan ook gewoon kijken hoe ze aan het werk zijn. Ze hebben ook een enorm beeld gemaakt, van hout uiteraard, voor de wereldtentoonstelling dit jaar in Shanghai. Dit beeld stelt een “Waka” voor, een traditionele kano. Buiten lag ook een zo’n originele kano die gemaakt wordt van een volledige boom en een lengte heeft van zo’n 10 meter.

Op het terrein zijn verder een dorpje nagebouwd en staat er een “meetinghouse”, het enige in Nieuw Zeeland waar je gewoon binnen mag en kunt fotograferen. Ook aan de Kiwi (de vogel) is een gebouw gewijd, maar dat is meer ter tentoonstelling.

De grootste geyser van Nieuw Zeeland, Pohutu, is op het terrein aanwezig. Deze zou zo’n 20 keer per dag spuiten, maar na een uur te hebben gewacht, was dat nog steeds niet gebeurd en zijn we maar verder gegaan. Tsja, dat de natuur zich niet laat sturen hebben we weer eens gemerkt. Naast deze geyser was er een kleinere die wel constant uitbarstte en er waren wat modderpoelen te zien dus helemaal voor niets was het wachten niet. Het is toch een indrukwekkend schouwspel. Best wel vreemd ook als je je bedenkt dat dit soort “gaten” helemaal doorlopen tot diep in de aarde.

De Maori worden beschouwd als de oorspronkelijke bewoners, maar het is geen bevolkingsgroep die zich hier ontwikkeld heeft. Volgens hun eigen vertellingen woonden ze oorspronkelijk op Hawaiki (het is niet bekend welk eiland dat is) en voeren ze in waka’s (grote boten) weg, op zoek naar eten en nieuw land. Vanuit hun waka zagen ze in de verte een stuk land, met een lange, witte uitgestrekte wolk erboven, dat zij vanaf dan Aotearoa zouden noemen. Stammen konden onderling vaak en veelvuldig ruzie en ook oorlog hebben, maar Aotearoa was groot genoeg voor iedereen.

In de eerste helft van de 18e eeuw kwamen er meer en meer Europeanen naar Nieuw-Zeeland, die een grote invloed op de Maori’s hadden. Enerzijds brachten de Europeanen de vreemdste dingen mee van overzee en stonden zij daarom in hoog aanzien bij de Maori. Anderzijds hadden genoeg stammen door dat de Europeanen achter hun heilige grond aanzaten (dat zij soms kochten voor een paar kilo zout), tot grote woede van de Maori. In een poging een eind te maken aan de onenigheden over land, wordt op donderdag 6 februari 1840 door enkele Maori-stamhoofden en vertegenwoordigers van de Britse Kroon het Verdrag van Waitangi getekend.

In 1856 stelden de Maori’s een centrale leider aan: koning Potatau I. Dit was een grote verandering voor de Maori’s omdat ze nooit echt een leider hadden gekend, enkel stamhoofden. Na de oorlogen en conflicten lag het land er heel erg slecht bij. Het was bijna allemaal onbruikbaar om op te bouwen of om voedsel op te verbouwen. Door alle ziekten die er uit Europa over gekomen waren en als gevolg van de oorlog gingen er steeds meer Maori’s dood. In 1769 waren er nog 120 000 Maori’s, in 1896 waren dit er nog maar 42 000. In de 20e eeuw is het aantal Maori’s weer gestegen naar zo’n 500 000. Dat is ongeveer 0,0083% van de wereldbevolking en 12,2% van de huidige Nieuw-Zeelandse bevolking.

De Maori’s kennen veel verschillende mythen, waarin vaak hun voorvaderen de hoofdrol spelen. Deze voorvaderen zijn voor de Maori’s hun goden, die zij op verschillende wijzen aanbidden.

De mythen zijn vaak heroïsche vertellingen met een sterke moraal, waarin een oude Maori-leider de hoofdrol speelt.

Met de komst van de Europeanen naar Nieuw-Zeeland werden vele Maori’s bekeerd tot het Christendom, maar enkele leiders waren vasthoudend aan de oude normen en waarden en hebben ervoor gezorgd dat de oude cultuur niet verloren is gegaan.

Er zijn nog steeds Maori’s die zo leven als hun voorouders leefden. Ook zijn er nog steeds Maori’s die in het stamgebied van hun voorouders leven. De klederdracht is bij sommige Maori’s nog steeds dezelfde als vroeger, net als de grote Tā moko (gezichtstatoeages). Een groot deel van de Maori’s is gaan leven als de Europeanen. Zij hebben dezelfde rechten, maar het is over het algemeen wel zo dat ze minder goede banen hebben.

Er is ook onderzocht waar de Maori’s oorspronkelijk vandaan zouden kunnen komen en de theorieën variëren van een afstamming uit het Middellandse Zeegebied via India tot Azië. Er zijn zelfs theorieën die de Maori’s oorspronkelijk vanuit Noord en zelfs Zuid Amerika laten komen. De meest waarschijnlijke oorsprong is waarschijnlijk Azië, dit omdat het DNA van de Maori het meeste overeenkomst vertoont met die van de mensen in Azië.

Na hier een groot deel van de dag doorgebracht te hebben zijn we verder doorgereden naar Taupo om daar een tussenstop te maken op weg naar Wellington.